Building for Wellbeing

Meld je hier aan!

Ontwerpstudio’s kunnen zich specifiek inschrijven voor één van de drie casussen en zullen ieder afzonderlijk aan een casus werken in samenwerking met Heijmans en betrokken partners.

Er zijn in Nederland diverse sociale en demografische ontwikkelingen, die impact hebben op het welzijn van mensen. Denk aan vergrijzing, bewegingsinactiviteit, eenzaamheid, stress en gezondheidsverschillen. Deze uitdagingen leiden tot toenemende zorg- en maatschappelijke kosten. Gezondheid en welzijn zijn de grootste kostenposten op de Rijks- en veel gemeentebegrotingen. Er is dus een urgente opgave om zorgkosten te voorkomen door in te zetten op preventie. Hierin kan de leefomgeving – gebouwen en gebieden – een belangrijke rol spelen.

Aanleiding

Heijmans wil in deze transitie van betekenis zijn en een positieve invloed hebben op het welzijn van mensen. Als bouw-, ontwikkel- en infrabedrijf is Heijmans op vele manieren betrokken bij (de inrichting van) de leefomgeving. Als maker van de gezonde leefomgeving zet Heijmans zich met overtuiging en passie in om het land beter achter te laten voor de generaties na ons. De projecten en oplossingen van Heijmans moeten goed zijn voor mensen en mogen niet ten koste gaan van de aarde.

In het vakgebied is steeds meer bekend over de invloed van de leefomgeving op gezondheid en welzijn. Uit onderzoeken leren we steeds meer over de invloed van de leefomgeving op welzijn. Dit gaat dan zowel om blootstelling (lucht, geluid, etc.) als gedrag (bewegen, ontmoeten, perspectief) als beleving (plaats identiteit, esthetiek, etc.).

Er is echter nog weinig (wetenschappelijk) onderzoek over de effectiviteit van gerichte interventies, maatregelen in de leefomgeving, het ruimtelijk domein. Het onderzoek dat er wel is, gaat meer over interventies vanuit het sociaal domein. Heijmans wil als gebiedsontwikkelaar en bouwbedrijf weten welke ontwerpkeuzes en praktische oplossingen effectief aan welzijn kunnen bijdragen.

De ontwerpvraag

De ontwerpvraag voor het onderzoek is als volgt: Hoe kan Heijmans het gebruikersperspectief beter in beeld krijgen – ook van mensen die nog niet bekend zijn – en dit vertalen naar concrete, werkende interventies? Met als doel het welzijn van bewoners en gebruikers van een gebied te versterken.

Uitdagingen bij hoofdvraag

Het verbeteren van welzijn vraagt om een mensgerichte benadering, in plaats van een uitsluitend technisch of financieel gedreven aanpak. Het is daarom essentieel om het gebruikersperspectief goed te begrijpen. Niet alleen in termen van woonwensen of ruimtelijke eisen, maar juist vanuit de vraag: wat werkt hier, voor deze mensen, om hun welzijn te versterken? Tegelijkertijd ligt er een uitdaging in het ontwikkelen van methodes die ook werken wanneer mensen er nog niet wonen, niet persoonlijk bekend zijn of slechts passant zijn – zoals vaak het geval is bij infraprojecten.

Drie casussen

We gaan met drie ontwerpstudio’s aan de slag aan drie verschillende casussen.

• Casus Vastgoed: Gebiedsontwikkeling ‘Bazaar Beverwijk’.
  Gebiedsontwikkeling op een voormalig bedrijventerrein in Beverwijk.
  Nieuwe manieren om inzicht te krijgen in de noden en behoeften van de mensen in het gebied, voor hun welzijn. Ook mensen die er nu nog niet komen, nog niet wonen en niet weten wat ze überhaupt nodig hebben om zich ‘goed en gezond te voelen’.

• Casus Bouw & Techniek: ‘Herstellende Horizon woning’.
  Houtbouw conceptwoning voor rand- en buitenstedelijke laagbouwmilieu’s.
  Ontwikkelen van interventies en concrete (zintuigelijke) ontwerpaanpassingen die zijn afgestemd op de daadwerkelijke behoeftes tbv (mentale) gezondheid. Dit vanuit gebruikersonderzoek gericht op welzijn in woningbouwproductontwikkeling.

• Casus Infra: ‘Van hinderbudget naar welzijnsbevorderend omgevingsmanagement’.
  Omgevingsmanagement voor een complex infraproject.
  Kan je de manier van denken (hinder voorkomen) omdraaien en juist positief benaderen? En hoe kunnen we niet alleen hinder voorkomen, maar het welzijn verbeteren? Welk omgevingsmanagement, welke tijdelijke interventies, brengen structurele gedragsverandering of welzijnsbevordering in beweging?

We gaan met drie ontwerpstudio’s aan de slag aan drie verschillende casussen. Ontwerpstudio’s kunnen zich inschrijven voor meerdere de casussen, maar kunnen maximaal aan één casus werken.

Naar wie/wat zijn we op zoek?

Voor dit Co/Lab zoeken we drie ontwerpstudio’s die ieder vanuit één van de casussen gaan onderzoeken hoe welzijn structureel onderdeel kan worden van gebiedsontwikkeling, woningbouw en infrastructuur. Ontwerpstudio’s kunnen zich specifiek inschrijven voor één van de drie casussen en werken gedurende de volledige looptijd zelfstandig aan hun eigen traject, in nauwe samenwerking met Heijmans en betrokken partners. Wel zullen ontwerpstudio’s en casus-teams tijdens de update meetings ook plenair voortgang en kennis delen.

We zoeken ontwerpers die welzijn niet benaderen als een abstract begrip, maar als iets dat ruimtelijk, zintuiglijk en sociaal ontworpen kan worden. Ontwerpers die niet starten bij oplossingen, maar bij het begrijpen van mensen, ook wanneer die mensen nog niet in beeld zijn.

Het gaat in dit Co/Lab niet alleen om het bedenken van interventies, maar om het ontwikkelen van nieuwe manieren om gebruikersperspectieven te onderzoeken en deze structureel te vertalen naar ontwerpkeuzes en werkprocessen.

Twee fases

Dit Co/Lab bestaat uit twee fases, in 2026 en 2027.

• Fase 1 (t/m eind 2026, incl. DDW 2026):
  Verrassende manieren en middelen voor gebruikers- en welzijnsbehoefte-onderzoek
  Centraal staat de vraag: Wat zijn nieuwe verrassende manieren en middelen om gebruikersperspectief in beeld te krijgen, waardoor we welzijn effectiever onderdeel maken van onze plannen en processen?Inzicht in het gebruikersperspectief is een essentieel onderdeel, om effectieve oplossingen te ontwerpen voor het verbeteren van het ervaren welzijn van bewoners. Welzijn is namelijk deels subjectief en context-specifiek. Wat in de ene buurt geweldig werkt, kan in een andere buurt weerstand oproepen.

• Fase 2 (2027, incl. DDW 2027):
  Vertalen van gebruikers inzichten naar effectieve interventies
  Na het onderzoeken van het gebruikersperspectief, worden inzichten vertaald naar (verwachte) effectieve interventies. De inzichten uit de analyse vertalen we naar ontwerpbeslissingen en praktische oplossingen. Van rustgevend bouwelement tot samenwoonvorm tot natuurlijke speelaanleiding. Kortom, welke interventies kunnen we ontwerpen en hoe meten we (testen?) de impact op de kwaliteit van leven van bewoners en gebruikers van een gebied?

Klinkt dit als een ontwerpvraagstuk voor jou?

In de briefing hieronder vind je alle informatie over het Co/Lab en het vraagstuk. Aanmelden voor dit Co/Lab kan tot en met 6 april 23:59 uur.

Meld je hier aan!

Deelnamevoorwaarden volgen nog.