Team - Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe

In het kort:

Ontwerper: Katinka Versendaal
Vraagstukhouder: PWN samen met andere partners
Lab manager: Kathelijn Voets
Focusgebied: Context West-Friesland, in verbinding met andere regio’s
Vraag: Hoe kunnen we zichtbaar maken wat nu onzichtbaar is, zodat mensen zich opnieuw verbinden met water en natuur en samen verantwoordelijkheid nemen voor een gezonde leefomgeving?

Katinka Versendaal - Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe

Voor dit Co/Lab werd ontwerper Katinka Versendaal geselecteerd als kwartiermaker. In 2026 onderzoekt zij samen met betrokkenen hoe de relatie tussen water, natuur en mens zichtbaar, invoelbaar en bespreekbaar kan worden gemaakt. Daarbij vormt omgeving West-Friesland een concreet vertrekpunt voor een vraagstuk dat ook in verbinding staat met andere gebieden. Niet om direct met oplossingen te komen, maar om ruimte te maken voor nieuwe perspectieven, vragen en gesprekken over de toekomst van onze leefomgeving.

Van abstract vraagstuk naar persoonlijke ervaring

Voor Katinka begint ontwerp niet bij een oplossing, maar bij het beter begrijpen van een situatie. In haar werk onderzoekt zij hoe complexe maatschappelijke vraagstukken dichter bij mensen kunnen worden gebracht door ze tastbaar en ervaarbaar te maken. Juist in een onderwerp als drinkwater ziet zij een uitdaging: veel mensen ervaren water als iets vanzelfsprekends, terwijl er een complex ecosysteem aan ten grondslag ligt.

Volgens Katinka ligt er een kans om mensen anders te laten kijken naar hun relatie met water en het landschap. Niet door alleen informatie te geven, maar door ervaringen te creëren die uitnodigen tot een ander perspectief, (zelf)reflectie en een open gesprek. Welke verhalen blijven nu buiten beeld? Welke relaties zien we niet? En wat verandert er wanneer we niet alleen vanuit menselijke behoeften kijken, maar ook vanuit het perspectief en behoeften van het water zelf en de meer-dan-menselijke watergebruikers? Dat zijn vragen die zij gedurende het traject wil onderzoeken.

Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe
Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe
Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe
Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe

Onderzoek naar een levend systeem

Het eerste jaar van het Co/Lab staat in het teken van onderzoek, definiëring en verbinden met zowel menselijke als meer dan menselijke stakeholders. Katinka gaat in en rondom West-Friesland het gebied in, spreekt met bewoners, experts, ontwerpers, beleidsmakers en andere betrokkenen en verkent bestaande initiatieven en ontwikkelingen. Het gebied fungeert daarbij niet als afgebakende casus, maar als een plek waar bredere vragen over water, natuur en leefomgeving zichtbaar worden. Daarbij onderzoekt zij niet alleen de technische kant van drinkwater, maar juist ook de ecologische, culturele, historische en sociale dimensies van het watersysteem.

De inzichten uit deze verkenning worden vertaald naar een gezamenlijk narratief en een expositie die stakeholders uitnodigt om bij dit project aan te sluiten. Deze verkenning vormt bovendien de basis voor meerdere ontwerpvragen voor ontwerpers die richting geven aan het vervolg van het traject in 2027. Het doel is niet alleen om het systeem beter te begrijpen, maar ook om nieuwe, onverwachte samenwerkingen en verbindingen te creëren. Want de toekomst van schoon drinkwater en een gezonde natuur is niet alleen een vraag voor één organisatie of zelfs één sector, maar voor iedereen die onderdeel is van dit landschap.

Een impact die verder reikt

Juist de schaal van het vraagstuk spreekt Katinka aan. Drinkwater, natuur, landbouw, ruimtelijke ontwikkeling en klimaat zijn nauw met elkaar verbonden. Veranderingen in het ene deel van het systeem hebben gevolgen voor het andere. Daarom ziet zij ontwerp als een manier om onderliggende verbindingen zichtbaar te maken en mensen met verschillende perspectieven rondom een gedeelde vraag samen te brengen.

De ambitie van het Co/Lab Drinkbare Natuur reikt daarbij verder dan één gebied of één organisatie. Hoewel het onderzoek is gestart in de context van gebied West-Friesland, houden water en natuur zich natuurlijk niet aan die gebiedsgrenzen. De vraagstukken die hier zichtbaar worden staan dan ook in verbinding met andere regio’s en contexten. Juist daarom wordt er gezocht naar inzichten en werkwijzen die voortkomen uit deze specifieke context, maar ook herkenbaar en bruikbaar kunnen zijn op andere plekken. Het project richt zich daarom niet alleen op het ontwikkelen van lokale inzichten, maar ook op de ontwikkeling van een werkwijze die kan bijdragen aan bredere gesprekken over de toekomst van ons watersysteem.

Tijdens Dutch Design Week 2026 tonen Katinka Versendaal en de betrokken partners waar deze gezamenlijke zoektocht op dat moment staat. Niet als eindpunt, maar als een belangrijk moment én een uitnodiging om mee te doen aan een langer leer- en ontwerpproces. Bezoekers worden uitgenodigd om mee te kijken, mee te denken en zich te verhouden tot een vraag die ons allemaal raakt: Wat als we allemaal weer zouden willen kunnen drinken uit de natuur?

Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe
Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe
Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe
Kick-off Co/Lab: Drinkbare Natuur - credits: Maaike Vergouwe