Drinkbare Natuur

We zijn op zoek naar een systemisch, sociaal en transitiegerichte ontwerper! Een goede kwartiermaker (bij voorkeur uit de buurt van West-Friesland en bekend in materie regenaratief/Nature Based Solutions.

Context en urgentie

De beschikbaarheid van schoon drinkwater en een gezonde natuur staat onder alsmaar toenemende druk. Klimaatverandering, vervuiling en ruimtelijke keuzes maken dat het huidige watersysteem zijn grenzen begint te bereiken. Maar deze urgentie blijft voor veel mensen grotendeels onzichtbaar; er stroomt immers nog steeds drinkwater uit de kraan.

Stel je een samenleving voor waarin we kunnen vertrouwen op schoon drinkwater. Niet omdat het technisch goed geregeld wordt, maar omdat het systeem waar dat water uit komt, gezond is.

PWN ziet deze spanning elke dag oplopen en ziet hoe de bron in toenemende mate kwetsbaarder wordt. Er is steeds meer technische ingreep nodig om water schoon te maken. En de natuur staat onder druk. Maar van al deze dingen is weinig voelbaar in het dagelijks leven, want die kraan loopt nog steeds door.

De ontwerpvraag

Hoe kunnen we zichtbaar maken wat nu onzichtbaar is, zodat mensen zich opnieuw verbinden met water en natuur en samen verantwoordelijkheid nemen voor een gezonde leefomgeving?

Bij PWN spelen een aantal cruciale aspecten die voor gebruikers en de samenleving grotendeels onzichtbaar zijn: de kwaliteit van de waterbron, hoeveel moeite het kost om water schoon te maken, de rol van infrastructuur, het belang van een veerkrachtige natuur en de positie van PWN daarin. Dit Co/Lab bouwt voort op deze aspecten en zet ontwerp in als middel om onderliggende systemen, afhankelijkheden en keuzes zichtbaar en bespreekbaar te maken.

Let op: deze ontwerpvraag richt zich in 2026 specifiek op West-Friesland. In het tweede of derde jaar is de ambitie om op te schalen naar andere gebieden in Noord-Holland en vervolgens naar andere provincies en leveringsgebieden.

Wat voor ontwerpers zoeken wel?

Voor dit Co/Lab zoekt PWN een ontwerper of ontwerpstudio die in het eerste jaar van dit meerjarige traject als kwartiermaker aan de slag gaat: geen oplosser, maar een mede-reiziger. Iemand die een complex en grotendeels onzichtbaar ecosysteemvraagstuk kan vertalen naar een gedeeld handelingsperspectief dat aanzet tot ander gedrag, andere keuzes en nieuwe vormen van samenwerking.

Het ontwerp dat PWN zoekt is nadrukkelijk geen eindproduct, maar een middel om samen met uiteenlopende partners en stakeholders te leren, experimenteren en richting te bepalen.

Regio West-Friesland

De voertaal binnen dit Co/Lab is Nederlands. Vanwege de specifieke context van West-Friesland is het wenselijk dat de kwartiermaker uit dit gebied komt, hier gevestigd is of er al een sterke binding mee heeft.

Doel

Het uiteindelijke doel is samen met de omgeving werken aan een gezonde leefomgeving, voor menselijke en niet-menselijke bewoners van dit systeem. Dat vraagt om samenwerken als een ecosysteem: gebaseerd op onderlinge afhankelijkheid, balans en wederkerige uitwisseling.

Over PWN

PWN is verantwoordelijk voor de productie van drinkwater en het beheer van natuurgebieden in Noord‑Holland. Die combinatie is geen toeval, maar noodzaak. Een gezond ecosysteem is de basis voor betrouwbaar drinkwater.

Vanuit haar publieke verantwoordelijkheid hanteert PWN een helder principe: ‘natuurlijk waar het kan, technisch waar het moet’. Natuur is hierin geen randvoorwaarde of decor, maar een actieve basis onder het drinkwatersysteem.

PWN werkt aan een toekomstbestendig drinkwatersysteem, met de ambitie om in 2050 circulair en CO₂-neutraal te opereren.

Mede-eigenaarschap

Dit vraagstuk vraagt om meer dan optimalisatie van wat er al is, het vraagt om een fundamenteel andere manier van kijken, samenwerken en keuzes maken. Eentje waarin natuur het vertrekpunt is en waarin mensen zich mede-eigenaar voelen van een gezonde leefomgeving.